EES-samningurinn veitir ekki sjálfkrafa forgang né bein réttaráhrif — það er deiluefnið í bókun 35. Aðild fæli í sér Costa-forgang og Van-Gend bein réttaráhrif.
Niðurstaða Evrópumálanna
Fullyrðing – islandogevropa.is
„islandogevropa.is jafnar saman stöðu EES-réttar og ESB-réttar í korti sínu „Missum við fullveldið?", með framsetningunni að núverandi staða Íslands „snýst í raun um að fylgja ákvörðunum annarra". Lagaleg staða þessara tveggja réttarkerfa er hins vegar ólík — og munurinn er einmitt það sem aðild myndi breyta."
Greining – Evrópumálin
Kortið jafnar saman stöðu EES-réttar og ESB-réttar – „núverandi staða okkar … snýst í raun um að fylgja ákvörðunum annarra". En það er ekki rétt í lagalegu tilliti. EES-samningurinn veitir ESB-rétti hvorki sjálfkrafa forgang né bein réttaráhrif í íslenskum rétti – það er einmitt deiluefnið í bókun 35.3
Full aðild fæli hins vegar í sér forgang ESB-réttar gagnvart landslögum (Costa gegn ENEL, mál 6/64)1 og bein réttaráhrif (Van Gend en Loos, mál 26/62).2 Þarna er raunverulegt stjórnskipulegt skref – frá þjóðréttarsamningi sem Alþingi innleiðir, yfir í réttarkerfi sem hefur forgang af eigin krafti. Kortið gengur framhjá þeim mun með því að segja stöðuna „í raun" þá sömu.4
Þetta kort er hluti af stærri greiningu: Missum við fullveldi við ESB-aðild?