Talið er að við uppfyllum þegar um 75% af regluverki sambandsins varðandi innri markaðinn og daglegt líf, án þess að hafa atkvæðisrétt við lagasetninguna.
evropumalin.is – greining
Mæling eftir gerðum: 6,5% (1994–2004), 20–25% (2014–2016). islandogevropa.is takmarkar sína tölu við innri markaðinn: um 75% af þeim hluta. Báðar tölur eru réttar, þær svara ólíkum spurningum. Hin „pólitískt viðkvæmu" svið sem eftir standa eru CFP, CAP, tollabandalag, mynt og utanríkis-/varnarmál.
20–25% á árunum 2014–2016
islandogevropa.is – fullyrðing
Við hefðum jafn mörg atkvæði í Ráðherraráðinu og Framkvæmdastjórn ESB eins og t.d. Þýskaland, og neitunarvald um lykilákvarðanir.
evropumalin.is – greining
Aukinn meirihluti telur 65% íbúa — á þeim helmingi formúlunnar vegur Þýskaland (~83 m.) um 200 sinnum þyngra en Ísland (~390 þ.). Framkvæmdastjórar starfa óháð heimalandi (TEU 17. gr.) og einn-á-ríki er pólitísk ákvörðun, ekki sáttmálatrygging.
~200×
islandogevropa.is – fullyrðing
Jafn aðgangur að miðunum skiptir engu máli, engin önnur ESB-ríki eiga kvóta í íslenskum botnfiskstofnum.
evropumalin.is – greining
Jafn aðgangur er bindandi meginregla ESB-réttar (5. gr. reglugerðar 1380/2013), ekki formsatriði. Það sem heldur honum í skefjum, hlutfallslegur stöðugleiki, er afleidd löggjöf sem ráðherraráðið getur breytt með auknum meirihluta (Haag-viðmið Íra felld niður des. 2025). Sjávarútvegur er á einkavaldsviði ESB (TFEU 3. gr.): aðildarríki setja ekki eigin verndarlög.
751.345 km²
islandogevropa.is – fullyrðing
Neitunarréttur Íslands í EES er lítils virði, hann er nánast aldrei nýttur.
evropumalin.is – greining
Formlegi rétturinn að segja nei og að standa utan einkavaldssviða ESB hefur ráðið úrslitum í stærstu hagsmunamálum þjóðarinnar. Icesave-málið er skýrasta dæmið: tvö þjóðaratkvæði og sýkna í EFTA-dómstólnum. Innan ESB hefði sú leið ekki verið fær.
2×
islandogevropa.is – fullyrðing
Núverandi staða okkar … snýst í raun um að fylgja ákvörðunum annarra.
evropumalin.is – greining
EES-samningurinn veitir ESB-rétti hvorki sjálfkrafa forgang né bein réttaráhrif í íslenskum rétti, það er einmitt deiluefnið í bókun 35. Full aðild fæli í sér forgang ESB-réttar (Costa gegn ENEL, mál 6/64) og bein réttaráhrif (Van Gend en Loos, mál 26/62), það er raunverulegt stjórnskipulegt skref.