Árlegur kostnaður — sem þú scrollar
0
milljarðar kr. á ári
0 af 6
liðir teknir
Greining · Stjórnmálin · 2026

Hvað kostar
ESB-aðild
í raun?

Þegar rætt er um Evrópusambandið eru tölurnar oft óljósar. Hér setjum við þær fram — línu fyrir línu — þannig að allir íslendingar geti séð hvað er á reikningnum.

Scrollaðu til að sjá reikninginn
0
Liður 01 af 06

Árgjald til Evrópusambandsins

GNI-framlag + VSK + tollar

Fjárhagsleg þátttaka meðlimríkja í ESB er reiknuð sem hlutfall af þjóðarframleiðslu þeirra. Þetta er með góðum rökum kallað „árgjaldið." Íslenska þjóðarframleiðslan er um 31 milljarður evra og meðlimríki greiða um 1% af GNI sínum til ESB.

GNI-framlag (aðalþáttur, ~0.7% GNI) ~217 ma. kr.
VSK-framlag (~0.3% af VSK-grunni) ~53 ma. kr.
Tollar (ESB tekur yfir tollasöfnun) ~15 ma. kr.
Fjármagn sem kemur til baka (skólastyrkir o.fl.) −45 ma. kr.
Nettóframlag (lágmarks­mat) ~34 ma. kr.
Til samanburðar: Ísland eyðir um 10 milljarða króna á vörn (2025). Þetta eitt árgjald er 3,4× varnarstyrkurinn — á hverju ári.
Bætist við reikninginn +34 milljarðar kr. á ári ▲ NETTÓ
Liður 02 af 06

6 þingmenn

Laun · starfsfólk · ferðalag · skrifstofur

Ísland fengi 6 þingmenn á Evrópuþingi — lágmarksskipting fyrir minnstu ríkin. Hvert þingsæti fylgir umfangsmikill stuðningspakki úr ESB-sjóðum.

Grunnlaun (€10.337/mán. × 6) ~99 m. kr./ári
Starfsmannafjárveiting (€32.072/mán. × 6) ~289 m. kr./ári
Skrifstofuframlag (€4.950/mán. × 6) ~44 m. kr./ári
Dagpeningar (€350/dag × ~150 dagar × 6) ~47 m. kr./ári
Flug Reykjavík–Brussel/Strasborg (vikulega) ~81 m. kr./ári
Hverjir eru þessir 6? Fyrir samanburð: Alþingi hefur 63 þingmenn sem stýra öllu ríkisbúskapnum. Þessir 6 myndu hafa um 0,08% atkvæðavágs á Evrópuþingi — með engin neitunarvopn og engin sérstök réttindi.
Bætist við reikninginn +0,6 milljarðar kr. á ári ▲ HEILDARKOSTNAÐUR
Liður 03 af 06

Fastanefnd í Brussel

Sendiráð · ráðherrar · sérfræðingar · húsnæði

Ísland á nú lítið EES-skrifstofuteymi í Brussel — 8–10 manns. Fulla ESB-aðild krefst Fastanefndar á sendiráðsstigi með fulltrúum í öllum ráðherradeildinga ESB: landbúnaði, sjávarútvegi, fjármálum, dómsmálum, ytri samgöngum og fleira. Litlar þjóðir eins og Kýpur og Malta reka 50–80 manna fastanefndir í Brussel.

Fastafulltrúi + varafulltrúi (sendimenn) ~60 m. kr./ári
Sérfræðiráðgjafar (10–15 deildir) ~500 m. kr./ári
Skrifstofuhúsnæði í Brussel (stórt) ~180 m. kr./ári
Þjónusta, samskipti, rekstur ~140 m. kr./ári
Uppfærsla frá EES-skrifstofu ~120 m. kr.
Bætist við reikninginn +1,5 milljarðar kr. á ári ▲ LÁGMAT
Liður 04 af 06

500–750 nýir ríkisstarfsmenn

Tollstjóri · Fiskistofa · Landbúnaðarráðuneyti · Þýðingar

Þetta er stærsti falinn kostnaðurinn . ESB-aðildarskjöl Íslands frá 2011–2013 staðfestu þetta í hvert skipti: íslenska stjórnsýslan hefur ekki starfsmannafjölda né kerfi til að framfylgja ESB-rétti á sviði tolla, landbúnaðar, sjávarútvegs og byggðastefnu. Allt þetta þyrfti að byggja upp frá grunni.

Tollstjóri — 6 ný ESB-tölvukerfi + starfsmenn 100–150 stöður
Matvælastofnun — CAP greiðsluskrifstofa + IACS 60–100 stöður
Fiskistofa — CFP, flotastjórnun, eftirlit 50–80 stöður
Byggðasjóðar — stjórnunar- og endurskoðunarskrifstofa 60–100 stöður
Þýðingasveit (íslenska verður opinbert ESB-tungumál) 60–100 stöður
Utanríkisráðuneyti + ESB-samhæfing 40–60 stöður
Heildarlágmat (500 stöður × 12,7 m. kr.) 6,4 ma. kr./ári
Til samanburðar: Þetta er sem svara til þess að ráða alla starfsmenn Reykjavíkurborgar tvisvar — í nýjar stöður, eingöngu til að uppfylla ESB-reglur, fyrir aldrei til loka.
Bætist við reikninginn +6,4 milljarðar kr. á ári ▲ LÁGMAT
Liður 05 af 06

Ferðakostnaður — hundruð ferða á ári

Ráðherrar · embættismenn · sérfræðingar til Brussel

ESB-aðild þýðir þátttöku í hundruðum vinnuhópa ráðherraráðsins á ári. Íslenskt embættisfólk og ráðherrar þyrftu að fljúga reglulega á milli Reykjavíkur og Brussel — í viðskiptaflokki, eins og ESB-venja er.

1.500–2.500 opinberar ferðir/ári til Brussel ~900 m. kr./ári
Flug á viðskiptaflokki meðaltal (Rkv–Bsl tur/retur) ~120.000 kr.
Hótel + dagpeningar (2 nætur að meðaltali) ~60.000 kr./ferð
Ferðir til Strasborgar (þingfundir) ~100 m. kr./ári
Bætist við reikninginn +0,9 milljarðar kr. á ári ▲ LÁGMAT
Liður 06 af 06

Þýðingar — íslenska verður 25. opinbera tungumálið í ESB

Þýðingakostnaður · talsmenn · þýðingaskrifstofa

Þegar þjóð gengur í ESB verður tungumál hennar opinbert ESB-tungumál. Allt réttarfar ESB þarf að vera aðgengilegt á íslensku — þ.m.t. þýðing á öllu núverandi acquis-safninu (yfir 170.000 blaðsíður). Ísland þyrfti einnig að fjármagna þýðingasveit í Brussel.

Árlegur rekstur þýðingaskrifstofu í Brussel ~500 m. kr./ári
Hluti af íslensku til ESB-þýðingamiðstöðvar ~200 m. kr./ári
Þýðing á öllum acquis fyrir inngöngu (eitt skipti) 9–15 ma. kr.
Ath: Einskiptiskostnaðurinn við þýðingu á ESB-löggjöfinni — þær 80% sem EES-samningurinn þýðir ekki — er einn og sér stærri en framlög til varnarmála 2025.
Bætist við reikninginn +0,5 milljarðar kr. á ári ▲ ÁSTÆÐA
Sérstakur liður

Og svo eru einskiptiskostnaðirnir

Áður en Ísland greiðir sinn fyrsta reikning til Brussel þyrfti þjóðin að byggja upp heilt stjórnsýslukerfi.

Tollkerfi 4,5–9 ma. kr.
6 ný ESB-tölvukerfi: NCTS, ECS, ICS, CCN/CSI, TARIC, EOS
CAP greiðsluskrifstofa 3–5 ma. kr.
IACS-kerfi, greiðsluskrifstofa, eftirlitsskipulag
Þýðing á acquis 9–15 ma. kr.
170.000+ blaðsíður ESB-löggjafar á íslensku
Byggðasjóðakerfi 1,5–3 ma. kr.
Nýtt IT-kerfi, umsýsla og endurskoðunarferli
Sjávarútvegseftirlit 1–2 ma. kr.
CFP eftirlitskerfi, flotaskráning, hafréttarreglur
Þjálfun og uppbygging 3–5 ma. kr.
Fræðsla, ráðgjöf, samhæfing ráðuneyta
Heildarlágmat einskiptiskostnaðar 22–39 ma. kr.

* Greiðast áður en Ísland gengur formlega í ESB. Kemur ofan á árlegum rekstrarkostnaði.

Uppgjör
Þetta er reikningurinn
heildarmynd af árlegum kostnaði.
REIKNINGUR
Til: Íslenska þjóðin · Dags: Við inngöngu í ESB
01 — Nettóframlag til ESB-fjárhagsáætlunar 34.000 m. kr./ári
02 — 6 þingmenn á Evrópuþingi (heildarkostnaður) 600 m. kr./ári
03 — Fastanefnd í Brussel (uppfærsla + rekstur) 1.500 m. kr./ári
04 — 500+ nýir ríkisstarfsmenn 6.400 m. kr./ári
05 — Ferðakostnaður (ráðherrar, embættismenn) 900 m. kr./ári
06 — Þýðingaskrifstofa + rekstrarframlag 500 m. kr./ári
Árlegur heildarkostnaður (lágmat) 43.900 m. kr.
Samtals á ári ~44 ma. kr.
Hlutdeild hvers Íslendings (400.000 íbúar) 110.000 kr. á ári
eða 9.200 kr. á mánuði — fyrir hvert mannsbarn á landinu
Hlutfall af ríkisútgjöldum
~2,6%
af heildarskilafjárlögum ríkisins 2026
Margfeldi varnarstyrkjar
4,4×
það sem við eyddum í vörn 2025 — endurtekið árlega
Einskiptiskostnaður til viðbótar
22–39 ma.
greiðist áður en aðild tekur gildi
10 ára uppsafnaður kostnaður
~470 ma.
miðað við lágmatsmat og 3% verðbólgu

„Þetta eru ekki rök gegn Evrópusamvinnu. Þetta eru tölurnar — þær sömu tölur sem íslendingum er aldrei sagt."

— Stjórnmálin · kostnaðargreining 2026
Samvinnuverkefni · stjornmalin.is og moriasolutions.is